ජාත්‍යන්තර පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් දිනය අදයි

ජාත්‍යන්තර පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් දිනය අදයි

දැනුවත් පාරිභෝගිකයා සුරක්ෂිත පාරිභෝගිකයෙකි.

"සියළු පුරවැසියෝ පාරිභෝගිකයෝය. ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ විශාලම ස්ථරය ඔවුන් වන අතර, රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික යන සෑම ක්ෂේත්‍රයකම තීරණවලින් පීඩාවට පත්වන්නෝද වෙති."

ජෝන් එෆ් කෙනඩි
ඇමෙරිකාවේ හිටපු ජනාධිපති


ජගත් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් හා යුතුකම්

පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම්

• මූලික අවශ්‍යතා
පාරිභෝගිකයාගේ පැවැත්ම තහවුරු කෙරෙන මූලික භාණ්ඩ හා සේවා එනම් ආහාර, ජලය, ඇඳුම්, නිවාස, සෞඛ්‍ය හා සනීපාරක්ෂක සේවා අධ්‍යාපනය හා ඵලදායක රැකියාවක් කිරීමට ඇති අයිතිය.

• රැකවරණය නොහොත් සුරක්ෂිතභාවය
සෞඛ්‍ය හා ජීවිතයට හානිකර භාණ්ඩ හා සේවා සැපයීමෙන් / වෙළඳාමෙන් ආරක්ෂා වීමට ඇති අයිතිය.

• තොරතුරු
දැනුවත් හා සබුද්ධික තෝරාගැනීමක් සඳහා ඉවහල්වන සත්‍ය තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය, වංක හෝ නොමඟ යවන සුළු දැන්වීම් හෝ ප්‍රචාරණයෙන් ආරක්ෂා වීමට ඇති අයිතිය.

• තෝරා ගැනීම
යහපත් ප්‍රමිති හා පිරිවිතර වලින් යුත් භාණ්ඩ හා සේවා තරඟකාරී මිල ගණන් වලට තෝරා ගැනීමට ඇති අයිතිය.

• සවන් යොමු කරවා ගැනීම
රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ දී පාරිභෝගිකයන්ගේ අවශ්‍යතා සහ අදහස් උදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට හා ඒවාට ඇහුම්කන් දීමක් ලබාගැනීමට ඇති අයිතිය.

• සහන/පිළියම්
ව්‍යාජ තොරතුරු අයහපත් භාණ්ඩ සහ අසතුටුදායක සේවා සැපයීමෙන් සිදුවන වෙළඳපොළ අසාධාරණයන්ට වන්දි හෝ සහන ලබාගැනීමට ඇති අයිතිය.

• පාරිභෝගික අධ්‍යාපනය
වෙළඳපලේදී නිවැරදි පාරිභෝගිකයෙකු වශයෙන් කටයුතු කිරීමට දැනුම හා කුසලතා අත්කර ගැනීමේ අයිතිය.

• සුවදායක පරිසරය
ජීවිතයට අනතුරුදායක හෝ තර්ජනාත්මක නොවන්නා වූ ද අභිමානවත් හා යහපත් දිවිපෙවෙතක් ගත කිරීමට ඉඩ සැළසෙන්නා වූ ද පරිසරයක ජීවත් වීමට හා රැකියාවක් කිරීමට ඇති අයිතිය.

• පාරිභෝගික යුතුකම්
පාරිභෝගික ජන සමාජයේ සුරක‍ෂිතභාවය තහවරු කිරීම සදහා සෑම පාරිභෝගිකයෙකුම අයිතිවාසිකම් පිළිබදව දැනුවත් විය යුතුවා පමණක් නොව යුතුකම් (වගකීම්) කීපයක්ද සපුරා ලිය යුතු බව  පාරිභෝගික ජාත්‍යන්තරය අවධාරණය කරයි.

• මනා අවබෝධය
පාරිභෝගික නීති රීති අයිතිවාසිකම් හා යුතුකම් මෙන්ම සේවා සැපයීමට වගකිවයුතු ආයතන පිළිබදව හා සේවා ඉටුකරගැනීමට පෙළගැසිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධය.

• ක්‍රියාශීලීත්වය
තම දැනුම උපයෝගී කරගනිමින් පාරිභෝගික ගැටළුවලට පිළියම් සෙවීමට සක්‍රියව දායක වීම.

• සමාජශීලීභාවය
පාරිභෝගිකයා සහ පරිසරය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සිය දායකත්වය නොමසුරුව ලබා දීම සදහා කැප වීම.

• පරිසරය පිළිබදව අවබෝධය
යහපත් දිවිපෙවෙතක් ගත කිරීමට සුදුසු භෞතික හා මානසික පරිසරය ආරක්ෂා කර ගැනීම සදහා අවශ්‍යවන තොරතුරු සහ තත්ත්වයන් පිළිබඳ  දැනුම ඇති කර ගැනීම.

• සහෝදරත්වය
සියලු පාරිභෝගිකයින්ට ගැටළු ඇති වන බව වටහා ගෙන සාමුහිකව පිළියම් සැලසුම් කිරීම සඳහා එක අරමුණක පිහිටා කටයුතු කිරීමේ හැකියාව.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභේගික ආරක්ෂණය

2003 අංක 9 දරණ පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය පනත මගින්, වෙළද විෂමාචාර සහ වැරදි වෙළද පිළිවෙත්හි නියුතු වෙමින් කටයුතු කරන වෙළෙදුන්ට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වීමට ප්‍රමාණවත් නීතිමය ප්‍රතිපාදන ලබා දී ඇත. එසේම අසාධාරණයට ගොදුරුවන පාරිභෝගිකයන්ට සහන ලබා ගැනීම සදහා අධිකාරිය වෙත යොමු කරන ලද පාරිභෝගික පැමිණිලි සදහා සහන ලබාදීමේ කාර්යය ද ඉටු කරනු ලැබේ.

අධිකාරිය පනත යටතේ වැරදි

• යම් භාණ්ඩයක ඇති ලේබලයක්‚ විස්තරයක් හෝ ලකුණු කරන ලද මිලක් ඉවත් කිරීම‚ වෙනස් කිරීම‚ කපා හැරීම‚ මකා දැමීම හෝ විකෘති කිරීම හෝ එවැනි දේ කරන ලද භාණ්ඩ විකිණීමට ඉදිරිපත් කිරීම.

• භාණ්ඩ ලේබල් කිරීම, මිල ලකුණු කිරීම, ඇසිරීම, විකිණීම, සෑදීම‚ ආනයනය කිරීම‚ අලෙවි කිරීම‚ ගබඩා කිරීම හා රැස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කරන ලබන නියෝග ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපො‍හොසත් වීම හෝ කඩ කිරීම.

• නියම කරන ලද මිලකට හෝ ලකුණු කරන ලද මිලකට වඩා වැඩි මිලකට භාණ්ඩ විකිණීම‍ හෝ විකිණීම සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම.

• අධිකාරිය විසින් නිශ්චය කරනු ලබන ප්‍රමිති පිරිවිතර වලට අනුකූල වන පරිදි භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය, සැපයීම, ගබඩා කිරීම, ප්‍රවාහනය කිරීමට, අලෙවි කිරීමට හෝ යම් සේවාවක් සැපයීමට අපොහොසත් වීම.

• ව්‍යංගයෙන් හෝ යම් ආකාරයකින් හෝ දෙන ලද ප්‍රතිඥාභාරයකට‌‌ හෝ සහතික‌ වීමකට අනුකූල නොවන භාණ්ඩ සෑදීම හෝ විකිණීම.

• එකඟ වූ උපරිම මිලකට හෝ ප්‍රමිතියකට අදාළ වන පරිදි භාණ්ඩ සපයන බවට කිසියම් නිෂ්පාදකයෙකු හෝ වෙළෙන්දෙකු සමග අධිකාරිය එළෙඹෙන ලද ලිඛිත ගිවිසුම්වල කොන්දේසි කඩ කිරීම.

• වෙළෙන්දෙකු විසින් තමා සන්තකයේ තබා ඇති භාණ්ඩ විකිණීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.

• වෙළෙන්දෙකු විසින් තමා සන්තකයේ භාණ්ඩ ‍නොමැති බව කියා සිටීම හෝ කොන්දේසිවලට යටත්ව භාණ්ඩ විකිණීම.

• වෙළෙන්දෙකු විසින් තම සාමාන්‍ය අවශ්‍යතාවයට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් භාණ්ඩ තොග රැස්කර තබා ගැනීම.

• අධිකාරිය විසින් නිශ්චිත යැයි දක්වා ඇති යම් භාණ්ඩයක හෝ සේවාවක මිල අධිකාරියේ පූර්ව ලිඛිත අනුමැතිය නොමැතිව වැඩි කිරීම.

• භාණ්ඩවල මිල ලකුණු කිරීම හෝ මිල දර්ශනයක් ව්‍යාපාරික ස්ථානයේ ප්‍රකටව පෙනෙන පරිදි ප්‍රදර්ශනය නොකිරීම හෝ එසේ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.

• යම් වෙළෙන්දෙකු විසින් ගැනුම්කරුවකු ඉල්ලා සිටින අවස්ථාවකදී කුවිතාන්සි නිකුත් නොකිරීම.

• ගැනුම්කරු විසින් පාරිභෝගිකයා නොමග යවන සුළු හෝ රවටන සුළු ක්‍රියාවන්හි නිරත වීම.

• භාණ්ඩ හා සේවා යම්කිසි විශේෂ ප්‍රමිතියකට අයත් බව කියා සිටීම.

• භාණ්ඩ අලුත් ඒවා බව අසත්‍ය ලෙස දන්වා සිටීම, මිල වැඩි කිරීම හෝ මිල අඩු කිරීම පිළිබද අසත්‍ය යභ ප්‍රකාශ කිරීම හෝ එවැනි නොමග යවන සුළු වෙනයම් ක්‍රියාවන්හි නිරත වීම හෝ යම් අසත්‍ය වූ ප්‍රතිඥාභාරයකට සහතික වීම.

• භාණ්ඩ හා සේවා සැපයීම සම්බන්ධයෙන් වන ප්‍රතිඥාභාර වගකීම් සහතික හෝ ඒවායේ ඇතුලත් කොන්දේසි කඩ කිරීම.

• තරග විරෝධී චර්යාවන්හි හෝ ඒකාධිකාරී තත්ත්වයන්හි නිරත වීම.

• වාර්තා, ලිපිලේඛන හෝ තොරතුරු සපයන ලෙස අධිකාරිය විසින් ඉල්ලීමක් කරනු ලැබූ විට එම තොරතුරු සැපයීමට අපොහොසත් වීම හෝ තොරතුරු සැපයීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.


පාරිභෝගික අධ්‍යාපනය

පාරිභෝගිකයින්ගේ මනා සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව සහ සුරක්ෂිතතාවය සම්බන්ධව පාරිභෝගික අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම අධිකාරියේ ප්‍රධාන කර්තව්‍යයක් වේ. පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය මේ සඳහා ක්‍රමවේදයන් කිහිපයක් හඳුනාගෙන තිබේ. මෙහිදී පාරිභෝගික කටයුතු හා තොරතුරු අංශය මඟින් රාජ්‍ය ආයතන, පැසැල් සිසුන්, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්, ජනතා සහභාගීත්වය සහිත ආයතන පදනම් කරගනිමින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් සහ යුතුකම් සම්බන්ධවත් පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරියේ බලතල සහ ලබාදෙන සේවාවන් සම්බන්ධවත් වැඩමුඵ පවත්වනු ලබයි.


පාරිභෝගික පැමිණිලි

අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්,
පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය,
අංක 27,
වොක්ෂෝල් වීදිය,
කොළඹ 02.

ක්ෂණික ඇමතුම් 1977
පැමිණිලි අංශය 011-7755481-2-3

වැඩි විස්තර සඳහා
www.caa.gov.lk

(පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරියේ නිල වෙබ් අඩවිය ඇසුරෙනි)